Witamy na stronie internetowej Wioski Hobbitów w Sierakowie Sławieńskim
Historia Sierakowa

SIERAKOWO SŁAWIEŃSKIE

Widok ogólny zabudowań wsi od strony południowej. Kościół w Sierakowie Sławieńskim. Widok ogólny Sierakowa od strony północno-wschodniej. Wschodnia strona wioski. Zagroda nr 15 w Sierakowie. Metalowe kojce na cmentarzu w Sierakowie. 

Patrz wioska Hobbitów.

1. NAZWA MIEJSCOWOŚCI: SIERAKOWO SŁAWIEŃSKIE

2. NAZWY DAWNE: SIRACOWE SURACOWE, CYRACOWE i CYRAKOWE (1287 r.), CIRACHOWE ( 1290 r), ZURCOW, DE ZURECOW, DE ZUREKOWE ( 1310 r), od 1756 r. ZIRCHOW

3. PIERWSZA WZMIANKA 1267 r.

4. HISTORIA - ZARYS. - Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej Sirak lub Żyrak. Pierwsze ślady osadnictwa na obszarze dzisiejszej wsi sięgają epoki kamienia i brązu. Sierakowo jest najstarszą miejscowością w okolicy. W 1267 roku jest wzmiankowane jako wieś należąca do kościoła w Niemicy. Parafia w Niemicy była erygowana w 1200 roku przez biskupa Singwina.   W 1250 roku parafia w Niemicy wraz z Sierakowem podlegała Świętopełkowi . Pierwsza wzmianka o Sierakowie pochodzi z 1267 roku; wówczas wieś nie miała jeszcze własnego kościoła. W 1287 roku Mestwin II przekazał wieś klasztorowi w Bukowie. W 1309 roku za sprawą darowizny markgrafa Waldemara Sierakowo weszło w skład dóbr stołowych biskupa kamieńskiego. Nieznane są dzieje wsi pomiędzy 1335 a 1590 rokiem, ze względu na brak dokumentów do tego okresu. Uległy one spaleniu w czasie pożaru budynku plebanii w 1945 roku.W dokumencie wizytacji kościelnej z 1590 roku wieś Sierakowo figuruje jako wieś chłopska - własność Podewilsa. W 1692 roku Feliks i Adam Podewilsowie z Krągu, radcy dworscy sprzedali Sierakowo wraz z Sownem zachowując prawo odkupu Joachimowi von Glasenapp. W 1735 roku zrzekli się również prawa odkupu. Syn Joachima Friednch Ewald von Glasenapp odstąpił jedynie Podewilsom prawo patronatu nad sierakowskim kościołem, pozostawiając sobie prawo ustanawiania kościelnego. W rękach Glasenappów wieś pozostawała do 1796 roku. W tym roku Sierakawo odkupił na 25 lat major Ciaus Jurgen von Zastrow. Po jego śmierci własność oddziedziczył jego jedyny syn podporucznik Friedench Ludwig. Pod koniec XVIII wieku w Sierakowie był kościół, filia kościoła w Krągu, należącego do synodu sławieńskiego, l folwark, l młyn zbożowy , l tartak i kuźnia. Mieszkało w niej 8 kmieci, l kościelny, który był również bakałarzem. We wsi było 25 domów ( dymów). W XIX wieku, do 1839 roku właścicielem Sierakowa był von Stempel. Po podziale majątku, część kupiła rodzina von Damerow, która uprawiała go do 1895 roku. W ostatnich latach ubiegłego stulecia majątek został częściowo rozparcelowany. Między 1905 i 1910 rokiem resztkówka dóbr ziemskich stanowiła własność Detlefa von Schlieffen z Sulechówka. W 1926/7, po śmierci ostatniego właściciela majątek został całkowicie rozparcelowany. Zachowała się jedynie   niewielka część majątku na obrzeżach dawnego wielkiego gospodarstwa ( Renn). Należał do niej "jeleni" las i kilka zabudowań, zlokalizowanych w połowie drogi do Lasek.

Stara niemiecka mapa Sierakowa.

5. INSTYTUCJE KOŚCIELNE I KOMUNALNE:

a. Kościół -   wzniesiony w centrum wsi, na wzniesieniu opadającym w kierunku południowym, otoczony placem przykościelnym, dawnym terenem cmentarza o kształcie zbliżonym do prostokąta Kościół orientowany, gotycki, wzniesiony w północnej części na znacznym wyniesieniu, opadającym stromo w kierunku południowym, w kierunku nawsia. Od północy otaczają kościół tereny dawnego sadu dworskiego, wydzielonego szpalerami świerków. Data wybudowania kościoła nie jest znana. Przyjmuje się pocz. XV wieku, XV wiek, pocz, XIV wieku, koniec XV wieku. Kościół przebudowano w II pół. XVII wieku. Patronami kościoła byli każdorazowi właściciele wsi. Kościół jest budowlą na planie prostokąta, murowaną z kamieni i cegły, prosto zamkniętą od wschodu. Od zachodu do bryły przylega przysadzista wieża, nakryta piramidalnym dachem.Nawa kościoła jest przykryta belkowym stropem, remontowanym w 1929 roku..

b. Dwór ( obecnie nr 25), murowany, wzniesiony w II pół. XIX w.

c. Karczma - istniała przed 1939 rokiem zlokalizowana pomiędzy obecnymi zagrodami nr 19

i 24

d. Szkołą - stara szkoła, jednoklasowa zlokalizowana była na południowy - zachód od kościoła, po północnej stronie drogi. Obecny budynek szkolny został wzniesiony przy drodze do Sowieńskiego Młyna w 1911 roku. Mieścił dwie klasy i dwa mieszkania dla nauczycieli

6. PRZEMYSŁ, TECHNIKA

a. Cegielnia zlokalizowana była wpółnocnej części wsi, za zespołem dworskim

b. Kuźnia - ob. Nr 19 murowana, założona na planie niewielkiego prostokąta, nakryta dwuspadowym dachem.

c. Nawierzchnia dróg - brukowana w północnej części wsi, odcinek drogi wybiegający w kierunku zachodnim , w kierunku Suszki, droga do zabudowań dworskich i droga w kierunku cmentarza

7. UKŁAD WSI

a. Lokacyjny - owalnicowy z wrzecionowatym nawsiem w centrum

b. Przekształcenia/ zmiany - poprzez rozbudowę w II połowie XIX wieku, a także na początku wieku XX w. wieś zyskała kształt wielodrożnicy z czytelnym nawsiem

C. Współczesny - zachowany lokacyjny wraz z przekształceniami j. w.

8. UKŁAD ZAGRÓD

a. Tradycyjny - w Sierakowie występują zagrody historyczne typu B l. C, Cl, D i E, dominują zagrody średniej wielkości i zagrody małe folwarczne i osadnicze.

C. Współczesny - zachowane typy historyczne; w części przekształcone wyburzeniami budynków gospodarczych.

9. ZABUDOWA

a. Mieszkalna - występują następujące historyczne typy budynków mieszkalnych: typ IB, II, HA, typ III - charakterystyczny dla budynków zlokalizowanych na koloniach ( przy drodze w kierunku Sowieńskiego Młyna i drodze równoległej do niej), typ V. A 

b. Gospodarcza-  w zabudowie gospodarczej wsi  przeważają niewielkie budynki murowane, nielicznie występują budynki o konstrukcji szachulcowej, zachowana wozownia strażacka kuźnia,

10. ZIELEŃ KOMPONOWANA I CMENTARZE

a. Cmentarz - zloaklizowany na południowy zachód od wsi, w k. XIX wieku położony w granicach lasu. Rozplanowany na rzucie prostokąta. Czytelne granice, obsadzone potężnymi świerkami. W części wschodniej czytelnmy układ kwater i mogił i nagrobków starych pochówków. Zachowane liczne nagrobki o ciekawych tomach, kojce, liczne metalowe krzyże. W części zachodniej współczesne pochówki, wygrodzone metalową siatką.

b. Zadrzewienia przydrożne - wzdłuż drogi w kierunku Sowieńskiego młyna

11. KRAJOBRAZ wieś położona 22 kilometry na wschód od Koszalina i w odległości ok 7 km na południe od międzynarodowej drogi E -28 Berlin - Gdańsk. Jest to niewielka wieś otoczona lasami i polami, zlokalizowana poza głównymi traktami komunikacyjnymi. Przez wieś przepływa niewielki strumień.

12. STAN ZACHOWANIA

A. Układu wsi - zachowany lokacyjny z przekształceniami

B. Układu zagród - zachowane historyczne typy zagród z przekształceniami

C. Zabudowy - zachowane historyczne typy budownictwa mieszkalnego i gospodarczego, w części przekształcone, przemurowaniami, wymianą stolarki, przemurowniem otworów okiennych,

D. Zieleni komponowanej i cmentarzy -

* zachowany cmentarz o czytelnych granicach, układzie kwter i nagrobków, z licznie zachowanymi nagrobkami o interesującej formie, kojcami i krzyżami metalowymi. Zachowany starodrzew. Ze względu na ciekawe formy nagrobków i ich ilość wnioskuje się o wpisanie cmentarza do rejstru zabytków,

* zachowane zadrzewienia przydrożne

13. LICZBA MIESZKAŃCÓW (STAN NA DZIEŃ 31.12.2000) - 244, (STAN NA DZIEŃ 18.10.2004) - 216

14. POWIERZCHNIA EWIDENCYJNA OBRĘBU - 1817,95 ha

Webmaster: Marcin Sadowski